Projelerimiz

Çanakkale Türkmenlerinde Kimlik İnşası ve Kültürel Pratikler

Proje Tanıtım Metni

Çanakkale Türkmenlerinde Kimlik İnşası ve Kültürel Pratikler başlıklı bu proje, Çanakkale’de yaşayan Türkmen topluluklarında kimlik, aidiyet, kültürel bellek ve gündelik yaşam pratiklerinin nasıl şekillendiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Türkmen kimliğinin yalnızca tarihsel bir köken anlatısı olarak değil; dil, ritüel, sembol, aile anlatıları, toplumsal hafıza, kültürel pratikler ve kuşaklararası aktarım süreçleri içinde yeniden üretilen dinamik bir aidiyet biçimi olarak ele alınmasına dayanmaktadır.

Proje kapsamında “Türkmen” kimliğinin bireyler tarafından nasıl anlamlandırıldığı, bu kimliğin günlük yaşamda hangi davranış, sembol, dil kullanımı, tören, yemek, müzik, kıyafet, el sanatı ve mekânsal pratiklerle görünür hâle geldiği araştırılmaktadır. Ayrıca aileden aktarılan köken hikâyeleri, göç güzergâhları, yerleşme anlatıları ve topluluk içinde hatırlanan dönüm noktaları üzerinden toplumsal hafızanın kimlik inşasındaki rolü analiz edilmektedir.

Araştırma, kimliğin durağan bir yapı olmadığını; eğitim, ekonomi, kentleşme, modernleşme, dijital kültür, göç ve kuşaklararası değişimle birlikte yeniden yorumlandığını varsaymaktadır. Bu nedenle proje, genç kuşakların Türkmen kimliğini nasıl öğrendiğini, benimsediğini, dönüştürdüğünü ve geleceğe nasıl taşıdığını da değerlendirmektedir. Çalışmada ayrıca yerel yönetimler, kamu kurumları, dernekler ve kültürel temsil mekanizmalarının Türkmen kültürel mirasının korunması ve görünürlük kazanmasındaki rolü de ele alınmaktadır.

Bu yönüyle proje, Çanakkale’nin kültürel çeşitliliğini ve yerel toplulukların kimlik üretim süreçlerini bilimsel olarak belgelemeyi hedeflemektedir. Elde edilecek bulguların, kültürel mirasın korunması, yerel kültür politikalarının geliştirilmesi ve kuşaklararası aktarım süreçlerinin güçlendirilmesi açısından katkı sunması beklenmektedir. Projenin görüşme formunda kimlik anlamı, tarihsel köken, kültürel pratikler, dil, toplumsal cinsiyet, eğitim, ekonomi, göç, inanç, kurumlarla ilişkiler ve gelecek öngörüleri gibi başlıklar yer almaktadır.

Çanakkale Türkmen Toplumlarında Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Roller

Çanakkale Türkmen Toplumlarında Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Roller başlıklı bu proje, Türkmen topluluklarında kadınlık ve erkeklik rollerinin nasıl tanımlandığını, gündelik yaşamda nasıl deneyimlendiğini ve toplumsal değişim süreçleriyle nasıl dönüştüğünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, toplumsal cinsiyeti yalnızca bireysel tutumlar üzerinden değil; hane içi emek, aile içi karar alma, eğitim, istihdam, kültürel normlar, ritüeller, semboller, dayanışma ağları ve yerel kurumsal ilişkiler bağlamında ele almaktadır.

Proje kapsamında Türkmen topluluklarında kadın ve erkek rollerinin hangi toplumsal beklentiler, kültürel değerler ve gündelik pratikler üzerinden kurulduğu araştırılmaktadır. Ev içi işler, bakım emeği, çocuk ve yaşlı bakımı, yemek, temizlik, tarım, hayvancılık ve ücretli iş gibi alanlarda emeğin nasıl paylaşıldığı; aile içinde karar alma süreçlerinin nasıl işlediği; bütçe, eğitim, sağlık, konut ve çalışma hayatı gibi konularda kimin ne ölçüde belirleyici olduğu analiz edilmektedir.

Araştırma aynı zamanda kuşaklararası değişimi merkeze almaktadır. Anne-babaların ve büyüklerin kadın/erkek rol anlayışları ile genç kuşakların toplumsal cinsiyet algıları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar incelenmektedir. Eğitim düzeyi, istihdam olanakları, kentleşme, göç, dijital medya ve sosyal çevrenin kadınlık ve erkeklik rollerini nasıl dönüştürdüğü projenin temel tartışma başlıkları arasındadır.

Proje ayrıca düğün, nişan, bayram, yas, topluluk toplantıları gibi ritüellerde kadınların ve erkeklerin üstlendiği rollerin yanı sıra giyim-kuşam, dil, söz kalıpları ve mekân kullanımının toplumsal cinsiyeti nasıl görünür kıldığını da değerlendirmektedir. Bu bağlamda çalışma, Türkmen topluluklarında toplumsal cinsiyet rollerinin hem süreklilik hem de değişim boyutlarını birlikte ele alan nitelikli bir sosyal araştırma niteliğindedir.

Araştırmanın sonuçları, yerel düzeyde toplumsal cinsiyet eşitliğini güçlendirmeye yönelik sosyal politika, yerel yönetim uygulamaları ve sivil toplum çalışmaları açısından önemli veriler sunabilir. Projenin görüşme formunda kimlik ve toplumsal cinsiyet algısı, hane içi emek, kuşaklararası aktarım, eğitim, istihdam, kentleşme, kültürel normlar, ritüeller, dayanışma ağları ve yerel politika önerileri gibi başlıklar yer almaktadır.

Çanakkale Yörüklerinde Sosyal Yapı ve Kültürel Süreklilik

Çanakkale Yörüklerinde Sosyal Yapı ve Kültürel Süreklilik başlıklı bu proje, Çanakkale’de yaşayan Yörük topluluklarında sosyal yapı, kültürel miras, toplumsal hafıza ve kültürel süreklilik olgularını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Yörük kültürünü yalnızca geçmişe ait folklorik bir unsur olarak değil; gündelik yaşam, aile ilişkileri, ekonomik faaliyetler, mekân kültürü, dayanışma biçimleri ve kuşaklararası aktarım süreçleri içinde varlığını sürdüren dinamik bir toplumsal yapı olarak ele almaktadır.

Proje, Yörük kimliğini bugün hâlâ yaşatan geleneklerin, uygulamaların, anlatıların ve değerlerin neler olduğunu araştırmaktadır. Aile büyüklerinden aktarılan hikâyeler, konar-göçerlik hafızası, yaylak-kışlak yaşamı, çadır kültürü, hayvancılık, geleneksel üretim biçimleri ve topluluk içi dayanışma pratikleri çalışmanın temel inceleme alanları arasındadır.

Araştırma kapsamında modernleşme, eğitim, şehirleşme ve ekonomik dönüşüm süreçlerinin Yörük kimliği üzerindeki etkileri de analiz edilmektedir. Geleneksel yaşam biçimlerinin hangi yönleriyle sürdürüldüğü, hangi yönleriyle dönüştüğü veya zayıfladığı; genç kuşakların Yörük kültürünü nasıl öğrendiği, benimsediği ve geleceğe nasıl aktarabileceği araştırmanın temel soruları arasında yer almaktadır.

Proje aynı zamanda kültürel mirasın korunmasında devletin, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının ve akademik kurumların nasıl bir rol üstlenebileceğini tartışmaya açmaktadır. Bu yönüyle çalışma, yalnızca akademik bilgi üretmeyi değil, aynı zamanda Çanakkale’deki Yörük kültürel mirasının belgelenmesine, görünür kılınmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.

Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş; veri toplama yöntemi olarak derinlemesine mülakat tekniği öngörülmüştür. Görüşmelerin yaklaşık 60 dakika sürmesi, ses kaydıyla kayıt altına alınması ve elde edilen verilerin tematik analiz ile değerlendirilmesi planlanmaktadır. Araştırma sonucunda bulguların bilimsel toplantılarda bildiri olarak sunulması, hakemli dergilerde makale olarak yayımlanması, kitaplaştırılması veya kültürel miras değerlendirme raporuna dönüştürülmesi hedeflenmektedir.